W powiecie złotowskim powstać ma Park Krajobrazowy “Bory Kujańskie”

Na północy województwa wielkopolskiego, na terenie Złotowszczyzny,
powstać ma Park Krajobrazowy “Bory Kujańskie”.
Oto co na temat jego powołania myślą eksperci zaangażowani w ochronę przyrody oraz samorządowcy

PARK KRAJOBRAZOWY TO SZANSA NA ROZWÓJ
Jacek Bogusławski, Członek Zarządu Województwa Wielkopolskiego


Panie Marszałku, w północnej Wielkopolsce powstać ma park krajobrazowy, pierwszy w tej części województwa. Skąd ta inicjatywa?

To inicjatywa oddolna, którą my, jako Zarząd Województwa Wielkopolskiego oraz Zespół Parków Krajobrazowych chętnie poparliśmy. Jakiś czas temu Polski Klub Ekologiczny w Złotowie złożył wniosek o utworzenie parku krajobrazowego. Po analizie uznaliśmy, że tej części Wielkopolski należy się coś, co wyróżni ją na tle województwa i da jej motor napędowy.

Uważa Pan, że park krajobrazowy może być takim motorem? Niektórzy obawiają się, że powstanie parku może zablokować pewne inicjatywy i wprowadzić ograniczenia…
Wręcz przeciwnie! Powstanie Parku Krajobrazowego Bory Kujańskie, pierwszego Parku w tej części województwa, jest szansą dla północnej Wielkopolski. To szansa na rozwój gospodarczy i ekonomiczny oraz na podniesienie jakościowych standardów życia w obszarach społecznych i ekologicznych. To w końcu możliwość alokacji środków z dotacji zewnętrznych dla gmin oraz partnerstwo Zespołu Parków Województwa Wielkopolskiego dla samorządów. To również pomoc dla mieszkańców w zachowaniu czystego powietrza i zasobów wodnych, co szczególnie ważne zwłaszcza teraz, w dobie pandemii. To ekologiczna inwestycja w przyszłość. Dlatego pamiętajmy, że Park to nie tylko gwarancja zachowania najcenniejszych przyrodniczo terenów, ale również wielka szansa na rozwój tego obszaru.

W czym ten rozwój może się przejawiać?
Park to przede wszystkim koło zamachowe turystki. Ale oprócz tego, to inwestycja w kulturę i naukę, w budowanie samoświadomości. Wymiernymi korzyściami jest również rozwój sektora usług turystycznych; rolnictwa i przetwórstwa ekologicznego. Na taką szansę ludzie na północy Wielkopolski zasługują. Plany utworzenia Parku wiążą się również z celami, jakie wyznaczył sobie burmistrz Złotowa Adam Pulit, który od kilku lat promuje ideę „Złotów – Wielkopolskie Zdroje”. I choć w samym mieście park nie może powstać, to jego bliskie sąsiedztwo zazębia się z ideą budowy uzdrowiska.
Park to również szansa na zachowanie krajobrazu kulturowego oraz pomoc samorządom i organizacjom pozarządowym w organizacji ważnych dla nich wydarzeń. To w końcu świetne narzędzie, dzięki któremu gminy będą miały realny wpływ na ograniczanie inwestycji uciążliwych dla środowiska.

Jak wyglądają formalności i kiedy realnie Park Krajobrazowy Bory Kujańskie może powstać?
W tej chwili trwają rozmowy z włodarzami gmin i konsultacje społeczne. Kolejnym krokiem będzie podjęcie uchwał przez Rady Gmin, a później przez Sejmik Województwa Wielkopolskiego. Wierzę, że ten świetny pomysł może zostać zrealizowany jeszcze w tym roku.




PIĘĆ KORZYŚCI Z POWSTANIA PARKU
Rafał Śniegocki, Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego

Park krajobrazowy to nie tylko idea, to przede wszystkim 5 filarów korzyści dla lokalnych społeczności. Począwszy od wspierania obszaru edukacji i turystyki, po ochronę i zachowanie zasobów przyrodniczych oraz dziedzictwa kulturowego. Piątym filarem, tym najważniejszym, jest społeczność. To człowiek kształtuje krajobraz, czerpie z niego korzyści, ale i jest za niego odpowiedzialny, zwłaszcza w dobie adaptacji do zmian klimatu i silnych, wciąż postępujących procesów urbanizacji i antropopresji, czyli wpływania człowieka na środowisko naturalne. O tym, w jaki sposób zachowamy nasze otoczenie dla przyszłych pokoleń, decydujemy właśnie teraz i każdy z mieszkańców ma na to wpływ.

Korzyści wynikające z powołania Parku opisaliśmy szczegółowo w ulotce „Park na piątkę!”, która dostępna będzie również nieodpłatnie w każdej gminie. Czy wzrośnie poziom nauczania, rozwinie się sieć szlaków i infrastruktury turystycznej, czy wzrośnie wartość rynkowa gruntów i nieruchomości, czy powstaną nowe miejsca pracy? Tak, to jedne z korzyści, które niesie za sobą promocja marki „Parki Krajobrazowe”. Ale to od mieszkańców a zatem i od włodarzy zależeć będzie wykorzystanie tego potencjału, który oferuje przyłączenie do sieci wielkopolskich parków krajobrazowych.

Zdajemy sobie sprawę z wielu wątpliwości naszych odbiorców, dlatego by podnieść poziom zaufania społecznego, w załączonej ulotce udzielamy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania związane z ograniczeniami. Już teraz mogę uspokoić, że pod tym względem mieszkańcy nie odczują praktycznie żadnej różnicy, gdyż większość projektowanego obszaru Parku znajduje się w już istniejącym obszarze chronionego krajobrazu „Dolina Łobżonki i Bory Kujańskie”. Różnica w zakazach pomiędzy tymi dwoma formami ochrony jest dla mieszkańców praktycznie niezauważalna. Natomiast, będąc w Parku, czerpiemy z niego zdecydowanie więcej korzyści. To narzędzie, by budować partnerstwo w regionie i pomagać lokalnym społecznościom w zachowywaniu przyrody, kultury i nas samych, naszej świadomości i tożsamości.


POGODZIĆ POTRZEBY CZŁOWIEKA Z CHĘCIĄ MIESZKANIA W ZDROWYM OTOCZENIU
Dr Paweł Owsianny, dyrektor Nadnoteckiego Instytutu UAM w Pile,

Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu; współautor koncepcji parku

dea parku krajobrazowego opiera się na rozumieniu społecznym długofalowej potrzeby ochrony rodzimego krajobrazu. To zrozumienie jest ciągle małe, choć każdy chciałby mieszkać w zdrowym środowisku. Wynika to z faktu, że ludzie zasadniczo boją się zmian, a mamy ich obecnie bardzo dużo, zwłaszcza w pandemii, i nie czujemy się z nimi bezpiecznie.

Park krajobrazowy jest dla ludzi, a nasz ma łagodne zapisy. To czego się boimy, nie wynika z zapisów parkowych, a tak czy inaczej obowiązujących ustaw – jak na przykład z prawa budowlanego, czy z ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Poza tym, przeciwników każdej sprawy słychać bardziej niż zwolenników. Tracimy przez to szansę!

O ochronie krajobrazu i naszego zdrowia często przypominamy sobie dopiero wtedy w naszych gminach, gdy w bezpośrednim otoczeniu naszego domu ma powstać duży kompleks chlewni, farmy wiatrowe czy asfaltownia. Tak było choćby kilkukrotnie w Gminie Złotów. Protestujemy wtedy, robimy zebrania ze specjalistami, szukamy każdej pomocy, która może wstrzymać taką budowę w sąsiedztwie. Powołanie parku jest bardzo korzystne, bo blokuje inwestycje znacząco wpływające na środowisko, a dopuszcza wszystkie te, które nie mają negatywnego wpływu. A inne obostrzenia? – Są bardzo rozsądne i mogą nam pomóc, a nie zaszkodzić. Działalność rolnicza może być prowadzona jak dotąd.

A co z lokowaniem inwestycji w odległości do 100 metrów od naturalnych zbiorników i cieków wodnych? Jest taki zapis, ale tutaj można wskazać miejsca, których ma to nie dotyczyć. Gmina Zakrzewo wyłączyła z tego zapisu trzy jeziora, a Gmina Łobżenica zgłasza zapis, który tam już jest, czyli ograniczenie zabudowy w pasie do 40 m. Dzisiejsze zapisy w planach zagospodarowania przestrzennego są bardziej rygorystyczne, niż zasady funkcjonowania parku, co podkreślają gminni urzędnicy.

Złotą regułą jest pogodzenie potrzeb człowieka z chęcią mieszkania w zdrowym otoczeniu. A to jest możliwe i potrzebne! Jeśli popieracie tę ideę, a jakaś miejscowość chce do parku dołączyć i chroniąc swój krajobraz zagwarantować sobie brak uciążliwych inwestycji – zachęcamy, piszcie do swoich gmin, zgłaszajcie to! Park krajobrazowy to szansa dla promocji gminy, sięganie po nowe środki finansowe, duże wsparcie dla szkół, promocja żywności, rozwój przyjaznej turystyki, czy możliwość powstania nowych miejsc pracy.

Warto być w parku krajobrazowym, gdyby tak nie było, słyszeliby Państwo o protestach, bo parków jest ponad 100 w Polsce. Tych protestów nie ma, a jest duma, że jest się mieszkańcem parku krajobrazowego.


NASZE TERENY SĄ UNIKALNE I MAJĄ POTENCJAŁ
Marek Buława, Wójt Gminy Zakrzewo

Park Krajobrazowy Bory Kujańskie to duża szansa rozwoju oraz ochrony zasobów przyrodniczych dla Gminy Zakrzewo. Jego powstanie będzie impulsem rozwojowym w aspekcie ekonomicznym dla mieszkańców tak wyjątkowego obszaru Pojezierza Krajeńskiego. Można powiedzieć, że Bory Kujańskie są „zielonymi płucami” powiatu złotowskiego, o które trzeba dbać.

Chciałbym, aby mieszkańcy wiedzieli, że stworzenie parku jest olbrzymią szansą dla istniejących już Uroczysk Kujańskich. Powstanie prawnie uregulowanego chronionego obszaru przyrodniczego, pozwoli na pełne wykorzystanie naszych największych walorów przyrodniczych.

Teren południowej części gminy jest obszarem niezwykle atrakcyjnym, gdzie może bardzo dynamicznie rozwijać się turystyka. Mamy się czym chwalić, nasze tereny mają potencjał, by przyciągnąć wielu turystów. Gmina Zakrzewo to piękne, czyste jeziora i zasobne lasy – występują tu siedliska unikalnych w skali całego kraju ptaków, owadów, a także różnych gatunków roślin czy ryb. Uważam, że naszym obowiązkiem jest je chronić, aby przetrwały i mogły cieszyć kolejne pokolenia.

Ludzie przyjeżdżający w celach rekreacyjnych i wypoczynkowych to dodatkowe możliwości dla przedsiębiorców – właścicieli obiektów hotelowych, gospodarstw agroturystycznych, restauracji czy sklepów, to szansa stworzenia nowych i rozwijania istniejących miejsc pracy. Również z punktu widzenia samorządu dostrzegam wymierne korzyści – możemy wykorzystać istnienie parku poprzez nowe inwestycje związane z ochroną środowiska, infrastrukturą rekreacyjną i turystyczną, co otwiera zupełnie nowe możliwości związane z promocją gminy.

Warto również przypomnieć, że tworzenie prawnie chronionych obszarów przyrodniczych jest jednym z priorytetów zapisanych już nieomal dziesięć lat temu w Strategii Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Gminy Zakrzewo.

zebrała: Gabriela Ciżmowska
zdjęcia przyrody: Antoni Kasprzak